یک کارشناس و فعال بازار خودرو معتقد است که آزادسازی نرخ ارز یا همان تکنرخی شدن آن ممکن است تا حدی قیمت خودرو در بازار داخلی را تحت تاثیر قرار دهد، اما تاثیر واقعی این تغییر بیشتر بر قیمت کالاهای اساسی و اقلام مصرفی محسوس خواهد بود تا بر بازار خودرو.
یک کارشناس حوزه خودرو درباره آزاد سازی نرخ خودرو توضیح داد که یکسانسازی نرخ ارز عمدتاً بازار کالاهایی را متاثر میکند که پیش از این با ارز ترجیحی وارد کشور میشدند، مانند نهادههای دامی و برخی اقلام اساسی مصرفی. از سوی دیگر، خودروها به دلیل آنکه پیش از این نیز عمدتاً با ارز آزاد وارد کشور میشدند، تغییر محسوسی در قیمت آنها بهواسطه آزادسازی نرخ ارز رخ نخواهد داد. به بیان دیگر، اثر روانی و کوتاهمدت افزایش قیمت خودرو محتمل است، اما فشار اصلی بر سبد هزینه خانوار ناشی از رشد قیمت مواد غذایی و کالاهای اساسی خواهد بود.
در واقع، آزادسازی نرخ ارز بیش از آنکه بازار خودرو را تکان دهد، قدرت خرید مردم را از طریق افزایش قیمت کالاهای اساسی تحت فشار قرار میدهد. بنابراین تمرکز سیاستگذاران باید روی مدیریت تورم و ثبات قیمت اقلام ضروری باشد تا اثرات منفی اقتصادی بر خانوارها کاهش یابد و بازار خودرو نیز از نوسانات غیرضروری در امان بماند.
تک نرخی شدن ارز؛ فشار بر بازار مصرف یا حمایت از تولید؟
هرچند تکنرخی شدن ارز ممکن است منجر به افزایش قیمت خودرو در بازار شود، اما اثر اصلی آن بر قیمت نهادههای دامی و سایر کالاهای مصرفی بیش از خودرو خواهد بود.
کارشناسان بازار خودرو همچنین معتقد هستند که دولت تاکنون برنامه مشخصی برای حمایت از بخش تولید در چارچوب سیاست یکسانسازی ارز اعلام نکرده است، اما با توجه به تخصیص بیش از ۲۰ میلیارد دلار ارز به خودروسازان، به نظر میرسد دولت همچون گذشته از طریق پرداخت یارانه ارزی، به حمایت از تولیدات داخلی در صنعت خودرو ادامه خواهد داد. این اقدام میتواند تا حدی جلوی افزایش شدید قیمت خودرو را بگیرد و تولیدکنندگان داخلی را در برابر نوسانات ارزی محافظت کند.
به نظر میرسد آزادسازی نرخ ارز در کوتاهمدت فشار تورمی بیشتری بر خانوارها وارد خواهد کرد تا بر تولیدکنندگان خودرو. سیاست حمایتی دولت با تخصیص ارز به خودروسازان، اگرچه میتواند از افزایش شدید قیمت خودرو جلوگیری کند، اما تمرکز اصلی باید بر کاهش فشار تورم بر اقلام اساسی و قدرت خرید مردم باشد تا تعادل واقعی بین تولید و مصرف حفظ شود.
بازار خودروهای وارداتی و تأثیر آزادسازی نرخ ارز
همچنین درباره اثر تحولات جدید ارزی بر بازار خودروهای وارداتی باید بر این نکته تاکید داشت که این بازار تحت فشار مستقیم آزادسازی نرخ ارز قرار نخواهد گرفت. سالانه تنها ۷۰ تا ۸۰ هزار دستگاه خودرو وارد کشور میشود و خودروهای وارداتی بخش کوچکی از نیاز بازار—حدود یک درصد—را پوشش میدهند. علاوه بر این، این خودروها در سالهای گذشته عمدتاً با ارز آزاد وارد شدهاند و یک خودروی ۱۰ هزار دلاری با احتساب حقوق و عوارض گمرکی به قیمتی بسیار بالاتر از ارزش واقعی خود به دست مصرفکننده رسیده است. بنابراین، تغییر نرخ ارز تأثیر چندانی بر قیمت خودروهای وارداتی نخواهد داشت.
به نظر میرسد بازار خودروهای وارداتی به دلیل حجم محدود و ورود با ارز آزاد، حساسیت چندانی نسبت به آزادسازی نرخ ارز ندارد. این موضوع نشان میدهد که فشار اصلی آزادسازی ارز بیشتر بر کالاهای پرمصرف و اقلام اساسی احساس خواهد شد، نه بر خودروهای وارداتی که سهمی جزئی از بازار دارند. با این حال، سیاستگذاران باید مراقب اثرات غیرمستقیم افزایش هزینه واردات و تورم ناشی از آن بر سایر بخشهای اقتصادی باشند.
