رشد چشمگیر فروش خودروهای برقی در اروپا ادامه دارد، اما وانتهای تمامبرقی همچنان سهم بسیار اندکی از این بازار پرشتاب را به خود اختصاص دادهاند.
بازار خودروهای برقی اروپا در سال ۲۰۲۵ یکی از دورههای نسبتاً موفق خود را تجربه کرد. افزایش ثبتنام خودروهای باتریبرقی در بسیاری از کشورهای عضو اتحادیه اروپا ادامه یافت و سهم این محصولات از بازار کلی خودروهای سواری روندی صعودی داشت. با این حال، این رشد فراگیر شامل تمام کلاسهای خودرویی نشد و برخی سگمنتها همچنان در حاشیه باقی ماندند؛ مهمترین آنها پیکاپهای تمامبرقی بودند. دادههای منتشرشده از نهادهای آماری اروپا نشان میدهد که در میان موج توسعه خودروهای الکتریکی، وانتهای برقی هنوز نتوانستهاند به جریان اصلی بازار این قاره تبدیل شوند و میزان فروش آنها نسبت به دیگر بخشها بسیار محدود است.
گزارش انجمن خودروسازان اروپا نشان میدهد که در سال ۲۰۲۵ حدود ۱.۸ میلیون دستگاه خودروی سواری برقی در اتحادیه اروپا ثبتنام شده و سهم این خودروها از کل بازار خودروهای نو به بیش از ۱۷ درصد رسیده است. این آمار بیانگر اثرگذاری سیاستهای تشویقی، استانداردهای سختگیرانه آلایندگی و گسترش زیرساختهای شارژ بر روند برقیسازی حملونقل در اروپا است. با این حال، در آمارهای رسمی، تفکیک دقیقی برای پیکاپهای برقی وجود ندارد؛ زیرا حجم فروش این دسته خودروها آنقدر پایین بوده که اغلب در رده کلی خودروهای تجاری سبک یا وسایل نقلیه حملونقل ادغام شدهاند.
برآوردها نشان میدهد مجموع ثبتنام خودروهای تجاری برقی در اروپا طی همین سال حدود ۱۲ تا ۱۳ هزار دستگاه بوده است؛ رقمی که اگرچه نسبت به سال قبل رشد قابل توجهی – حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد – را نشان میدهد، اما همچنان در مقایسه با کل بازار وسایل نقلیه تجاری اروپا بسیار ناچیز است. بخش عمده این فروش نیز مربوط به کامیونهای توزیعی شهری و ناوگان لجستیکی بوده و وانتهای شخصی یا دوکابین برقی سهم بسیار کوچکی داشتهاند.
یکی از دلایل اصلی ضعف تقاضا برای پیکاپ برقی در اروپا، ساختار فرهنگی و رفتاری بازار خودرو در این قاره است. برخلاف آمریکای شمالی که پیکاپها بخشی از سبک زندگی خودرویی محسوب میشوند، مصرفکنندگان اروپایی بیشتر به خودروهای شهری، هاچبکها و کراساوورهای جمعوجور گرایش دارند. همچنین ابعاد بزرگ بسیاری از پیکاپهای برقی جهانی با شرایط جغرافیایی و شهری اروپا سازگاری کامل ندارد؛ خیابانهای تاریخی، معابر باریک و تراکم شهری بالا، پذیرش این خودروها را محدود میکند.
عامل مهم دیگر، قیمت بالای این محصولات است. متوسط قیمت پیکاپهای تمامبرقی در بازار جهانی معمولاً بالاتر از ۵۰ هزار یورو بوده و در برخی مدلها به بیش از ۷۰ هزار یورو نیز میرسد. در حالی که بخش عمده خریداران خودروهای برقی در اروپا، بهدنبال گزینههای اقتصادیتر در کلاس خودروهای شهری یا کراساوورهای متوسط هستند. در نتیجه، ترکیب «هزینه بالا» و «کاربرد محدود شهری» باعث شده وانتهای برقی نتوانند روند رشد سریع مشابه خودروهای سواری الکتریکی را تجربه کنند.
سیاستهای اقلیمی اتحادیه اروپا نیز بیشتر بر کاهش انتشار آلایندهها در بخشهایی متمرکز است که سهم بیشتری در تولید دیاکسیدکربن دارند. به همین دلیل، یارانهها و مشوقهای مالی عمدتاً به خودروهای سواری کوچک، ناوگان حملونقل عمومی و خودروهای پرتیراژ اختصاص یافته است. European Union در برنامههای کربنزدایی خود، بر برقیسازی حملونقل شهری تأکید بیشتری نسبت به توسعه خودروهای شخصی بزرگ دارد.
در میان بازارهای اروپایی، بریتانیا و نروژ ظرفیت بیشتری برای پذیرش خودروهای الکتریکی نشان دادهاند. نروژ که یکی از پیشروترین کشورها در برقیسازی حملونقل محسوب میشود، در برخی دورهها بیش از ۸۰ درصد فروش خودروهای نو خود را به خودروهای برقی اختصاص داده است. با این حال، حتی در این کشور نیز تمرکز بازار همچنان بر خودروهای خانوادگی و کراساوورهای برقی بوده و وانتهای برقی سهم بسیار کوچکی داشتهاند.
در افق آینده، تحلیلگران معتقدند بازار پیکاپ برقی در اروپا ممکن است رشد تدریجی تجربه کند، اما این رشد احتمالاً آهسته خواهد بود. توسعه پروژههای ساختوساز سبز، نیاز به ناوگان خدمات شهری کمکربن و سختگیری بیشتر مقررات آلایندگی برای موتورهای دیزلی میتواند بهتدریج تقاضا برای این کلاس خودرو را افزایش دهد. با این حال، سناریوهای واقعبینانه نشان میدهد که حتی در سالهای میانی دهه جاری میلادی نیز سهم پیکاپهای برقی احتمالاً فاصله زیادی با خودروهای سواری الکتریکی خواهد داشت.
از دیدگاه تحلیلی، به نظر میرسد بازار خودروهای برقی اروپا در مسیر بلوغ ساختاری قرار دارد، اما این بلوغ بهصورت همزمان در همه کلاسهای بدنه رخ نمیدهد. پیکاپهای برقی هنوز در مرحله آزمایش پذیرش مصرفکننده هستند و برای تبدیل شدن به یک بخش پایدار از بازار، نیازمند سه تحول اصلیاند: کاهش قیمت تمامشده، طراحی سازگارتر با محیط شهری اروپا و حمایت هدفمندتر سیاستگذاران. در مجموع میتوان گفت سال ۲۰۲۵ برای وانتهای برقی در اروپا بیشتر سال تثبیت حضور محدود بود تا سال جهش فروش؛ حضوری که بیش از آنکه نشانه یک انقلاب صنعتی باشد، آغاز مسیر طولانی پذیرش یک کلاس خودرویی تازه در بازار پیچیده اروپا به شمار میرود.
آینده پیکاپهای برقی در اروپا نه به سرعت فناوری، بلکه به تغییر سبک زندگی شهری و سیاستهای اقتصادی وابسته است. اگر خودروهای برقی بتوانند تعادل بهتری میان قیمت، کارایی و ابعاد شهری ایجاد کنند، احتمال شکلگیری تقاضای پایدارتر وجود خواهد داشت؛ در غیر این صورت، این بخش همچنان در حاشیه بازار باقی خواهد ماند.
