صنعت خودرو در پنج سال اخیر گویی در حال وداع با موتورهای احتراقی است. نمایشگاههای مونیخ و پاریس، تالارهای تصمیمگیری بروکسل و واشنگتن، همه یک صدا از پایان عصر بنزین و سلطه باتریهای لیتیومی خبر میدهند. فشار بر خودروسازان سنتی چنان بود که بسیاری مجبور شدند تاریخ انقضای خطوط تولید موتورهای بنزینی خود را اعلام کنند تا از موج «انقلاب سبز» عقب نمانند. بورسها شرکتهای نوپای برقی را با ارزش بالاتر از غولهای قدیمی میدیدند و هرگونه تردید در برقیسازی مطلق، به چشم یک «خودکشی استراتژیک» تعبیر میشد.
با این حال، واقعیتهای بازار بهتدریج خود را نشان دادند: زیرساختهای شارژ محدود، پیچیدگیهای زمینشناختی و از همه مهمتر تردید مصرفکننده، تب برقیسازی را کاهش داد. در این شرایط، تویوتا با «صبر استراتژیک» خود به نقطهای رسید که بسیاری آن را بازگشت عقلانیت به مهندسی مینامند. این خودروساز ژاپنی با تمرکز بر خودروهای هیبریدی، مسیر متفاوتی را انتخاب کرده است: نیمی از تولید فعلی تویوتا هیبرید است و برنامه دارد تا سال ۲۰۲۸ تولید هیبریدها را ۳۰ درصد افزایش دهد و تیراژ جهانی خود را از ۹.۸ به ۱۱.۳ میلیون دستگاه برساند.
این استراتژی نشان میدهد که قدرت واقعی لزوماً در سریعترین حرکت نیست، بلکه در انتخاب درست و متناسب با واقعیت بازار است. تویوتا با تمرکز بر هیبریدها و بازار ایالاتمتحده، هم به نیاز مصرفکننده پاسخ میدهد و هم از ریسکهای بیش از حد برقیسازی مطلق فاصله میگیرد.
نظر شخصی: به نظر میرسد تویوتا در زمانی که بسیاری خود را درگیر هیاهوی سریع برقیسازی کردهاند، با اتخاذ استراتژی منطقی و واقعگرایانه، نقش الگویی برای سایر خودروسازان ایفا میکند. این حرکت، ترکیبی از هوشمندی تجاری و درک صحیح بازار است و نشان میدهد موفقیت بلندمدت تنها با پیروی از مد روز به دست نمیآید، بلکه با تصمیمات سنجیده حاصل میشود.
رنسانس هیبرید؛ استراتژی هوشمند تویوتا در عصر برقیسازی
اکنون بخش عمده تولیدات تویوتا را خانواده خودروهای کمری و پریوس تشکیل میدهند و این شرکت ژاپنی برنامه دارد سهم خودروهای هیبریدی و پلاگین-هیبریدی را تا سال ۲۰۲۸ به ۶۰ درصد کل تولید برساند. سالانه پنج میلیون دستگاه هیبریدی تولید میشود و هدف، افزایش آن به ۶.۷ میلیون دستگاه است. در کنار تمرکز بر هیبریدها، ایالاتمتحده محور سرمایهگذاریهای سنگین تویوتا خواهد بود: در سال گذشته ۴۷ درصد از فروش این شرکت در آمریکا، معادل ۱.۲ میلیون دستگاه، هیبرید بوده و رشد ۱۷.۶ درصدی نسبت به سال قبل را تجربه کرده است.
تویوتا برنامهای ۱۰ میلیارد دلاری برای پنج سال آینده در آمریکا تدوین کرده است که ۹۰۰ میلیون دلار آن به تولید موتورهای هیبریدی و قطعات مرتبط اختصاص دارد. از سال ۲۰۲۸، تولید نسخه هیبریدی تویوتا کرولا به کارخانه این شرکت در میسیسیپی منتقل خواهد شد. تویوتا با عرضه پریوس بهعنوان اولین خودرو هیبریدی تولید انبوه، پیشگام این حوزه بوده و اکنون ۵۸ درصد از بازار جهانی هیبریدها را در اختیار دارد. پیشبینی میشود فروش خودروهای هیبریدی و پلاگین تا سال ۲۰۳۰ به ۲۹ میلیون دستگاه برسد.
در حالی که سایر خودروسازان با شتابزدگی به دنبال تولید خودروهای تمامبرقی بودند، تویوتا رویکرد محافظهکارانه و منطقی در پیش گرفت. مدیران این شرکت هشدار دادند تغییر ناگهانی به خودروهای برقی میتواند اقتصاد ژاپن را تحت تاثیر قرار دهد. به گفته «گیل پرت»، باتریها محدود هستند و استفاده هوشمندانه از آنها در خودروهای هیبریدی، بهرهوری بیشتری دارد؛ به جای اختصاص یک پک باتری به یک خودرو تمامبرقی، میتوان همان پک را برای تولید چند خودرو پلاگین-هیبرید به کار گرفت.
حذف مشوقهای مالیاتی در آمریکا، کاهش فشار قوانین سختگیرانه در کانادا و اتحادیه اروپا و افت فروش خودروهای برقی در چین نشان داده که شرطبندی تویوتا روی هیبریدها تصمیمی درست و آیندهنگرانه بوده است. در واقع، استراتژی چندمسیره تویوتا نه تنها موفقیت تجاری به ارمغان آورده، بلکه به الگویی برای مدیریت بحران و تصمیمگیری عقلانی در صنعت خودرو تبدیل شده است.
تویوتا با حفظ تعادل میان نوآوری و واقعیتهای بازار، نمونه بارزی از مدیریت استراتژیک در صنعت خودرو است. این شرکت نشان داده که حرکت هوشمندانه به سمت هیبریدها، نه تنها کاهش انتشار کربن را ممکن میسازد، بلکه ریسکهای اقتصادی و بازاری ناشی از شتابزدگی برقیسازی مطلق را نیز کاهش میدهد.
